If you've strayed from your partner — or been the other lover — you know that dealing with the emotional aftermath of an affair isn't as easy as you may have thought.

Feeling Guilty and Afraid

1. What is the payoff for hanging onto the guilt? Listen to the messages you tell yourself. Are they keeping you on the right path or are they keeping you from actively participating in your life? If you feel better when you are punished, punishment has become a reward.
   
2. Do you pull back from hope and optimism? Do you secretly believe, "If I get too happy, something bad is going to happen to me or my family"? You aren't protecting anyone by withholding who you are. Get back in the game and contribute rather than hide.
   
3. What kind of partner/parent do you think you are? The people around you who get less than all of you are painfully aware of how much guilt you feel. You're cheating your partner, your kids, your friends, your church ... and most of all yourself. 
   
4. If you knew then what you know now, would you do it again? Sometimes you have to make the right decision; sometimes you have to make the decision right.
   
5. Forgive yourself for hurting people. There is no lightning bolt of forgiveness. It's a choice you make to use the lessons you've learned in a positive way.
   

Trusting a New Relationship

• Are you trustworthy? If you want a good partner, be a good partner.
  
• Are you afraid the saying, "If they did it with you, they'll do it to you" is true? You can't control your partner's behavior. If this relationship is going to work, you are going to have to own your own behavior.
  
• Stop being manipulative. Search your character and decide what you have to do to not be vengeful. 
  
• Control your impulses. Realize that you don't have the right to hurt other people's lives because you aren't getting what you want when you want it. 
  
• Work out problems in your relationship within your relationship. You absolutely cannot fix a problem inside a relationship by turning outward.
  

source: DrPhil.com

Yafuatayo ni maelezo ya njia kumi za kukuepusha kuoa mtu asiye sahihi. 

Maelezo haya yaliandikwa na Dkt. Nafisa Sekandari na Hosai Mojaddid. 

Sehemu ya andiko hili lilitokana na maelezo ya Rabbi Dov Heller wa Massachussets na yalibandikwa kwenye kipengele cha Mental Health for Muslims.

Yametafsiriwa katika lugha ya Kiswahili na Jovitha Mchalla na kusomwa kwa sauti na Mubelwa Bandio.

Mara kadhaa nimerejea na sidhani kama nitakoma kusema kuwa blogu, mitandao jamii, eforums na egroups zikitumiwa vyema, huwa vyanzo vizuri vya kupeana maarifa na taarifa maridhawa.

Kichwa cha habari ambacho ni swali hapo juu, liliulizwa na ndugu Faida MGANGA kwenye kundi la Wanamabadiliko. 

Majibu yaliyotoka yalinifaa na mimi niliyekuwa mjinga, hasa kwa kuwa sikupita jeshini na sikuwahi kudadisi maana ya saluti. Nilitatizwa swali hili lilipoulizwa kwenye kundi jingine. Nawashukuru ambao hawakudharau bali walijibu ifuatavyo:

------------------------
From: Mobhare Matinyi 
Mganga,
Kwa taratibu za majeshi, maiti hupigiwa saluti. Ukiwa kwenye sare zako za kijeshi, na hata kama humjui marehemu wala waombolezaji, unapaswa kusimama na kupiga saluti pindi unapokutana na msafara wa mazishi, au ukiwa popote pale. Maiti hupigiwa saluti na askari bila kujali ni ya nani. Hii haina shaka.
Matinyi.
------------------------ 

From: Sisty Basil 
Maiti inapigiwa saluti, tena kwa heshima ya juu. Mtu akifa anakuwa ni Most Senior. Kwa mfano, akifa Private au Raia wa kawaida na mazishi yake akaudhuria mkuu wa majeshi, lazima atampigia saluti. Mtu akifa, kama ni cheo, anakuwa Most Senior.
Hivyo alichofanya askari yule kwa kanumba ni sawa kabisa.
Basil
------------------------ 

From: Aliweiwei Machibya 
Jamani maiti hupigiwa saluti popote pale na askari  aliye kwenye sare za kikazi, Jamani hakupitia hata JKT.? 

Kwa Waziri wa Mikiki na Makeke,
Uzitoni Street,
Bongo 

Mpenzi Frank,

Mzima mpenzi?  Habari za kusaka Pasaka?  Yawezekana haikusakika kabisa maana imekuwa pasaka ya ukata.  Bora wale waliosaka Pasaka ndani ya kanisa ili mradi mchungaji hakuwa mchongaji wa pesa na yeye na kusababisha ukata zaidi tena.

Lakini ulipata kofia yako ya bodabado niliyokutumia kupitia kwa Mussa?  Nitashukuru sana ukiivaa kila ukitaka kutetea haki za wenzio.  Maana tumeshaona jinsi kichwa kilivyo rahisi kuathirika.   Jamani, mpenzi, angalia, mwenzetu katutoka hivihivi. Alikuwa maarufu, katufurahisha mengi, tulipigania kuona muvi zake lakini katika tukio la dakika chache tu katutoka moja kwa moja.  Sisemi uongo mpenzi, nililia kwa uchungu mkubwa, hata kama si ndugu yangu.  Hata vijana wenye maisha mazuri namna hiyo … Mungu amlaze mahali pema jamani.

Lakini baadaye nilianza kulia tena, safari hii kwa ajili ya msichana mwenzangu.  Sikujua kwamba watu wanaweza kuchukia, na kuhukumu hivyo hadi Binti Bosi aliponionyesha maneno ya watu kwenye usokitabu.  Yaani!  Hawajui lililotokea sasa (hata mimi sijui pia!), lakini wanakimbilia hukumu utadhani walikuwepo mambo yalipotokea.  Matusi yote kama vile ni watu wa kudadeki.  

Na wengine wazushi, wazushi, mara kasikia hivi, mara wametonywa vile, mara hiki, mara kile, na wengine wanapojaribu kupooza mambo na kuwaomba watu warudi kwenye akili zao, wanatukanwa na wao.  Wengine wanasema acha nimtukane maana nimeumia sana, nina haki ya hisia zangu na nini sijui.  Mimi sikatai, sote tumeumia sana, sana, sana lakini hii inatupa haki ya kutukana pasipo hata kuelewa mambo yalikuwaje.  Hatuwezi kutambua kwamba yeye naye ni mwathirika mkuu wa tukio hilo.  Kama hakuingia pale na dhamira ya kumwua mpenzi wake, kwa vyovyote vile amepata mshtuko uso na kifani lakini ameliwazwa?  Amepewa ushauri nasaha?   Amesaidiwa kwa namna yoyote ile?  Ama kweli mihemko ikiingia mlangoni, akili hutoroka dirishani.  

Lakini nadhani zaidi ya yote nalaani kabisa haya magazeti yanayojidai ya udaku.  Ni ya udaku au ya uzushi?   Maana unaweza kudaka kitu kilichopo tu.  Kama hakipo huwezi kudaka.   Sasa kama hakipo na bado unatunga, unazusha, basi si habari.  Hapo nilimpenda sana jamaa aliyetoa wazo kwamba wapo waandishi wa habari na wahandisi wa habari.  Wahandisi wanatunga, wanatengeneza wenyewe, wanazusha mambo ya kuuza gazeti lao na sisi kwa ujinga wetu tunakimbilia kulinunua gazeti na kupapatikia uzushi huo huku jamaa mwenye gazeti akizidi kuneemeka tu hadi anajidai mzee mwenye busara anayestahili kupewa uongozi.  Kudadadeki kweli!

Kwa kweli nafananisha haya magazeti na wezi ambao wanasimama pembeni mwa barabara ambapo ajali hutokea mara kwa mara na kuomba ajali itokee.  Wakiona hatari ya ajali hawataki kuzuia, la hasha bali wanashabikia maana hapo wamepata nafasi ya kuiba sawasawa.  Na kama wakikaa muda mrefu bila ajali kutokea wako radhi kabisa kusababisha ajali kwa kumwaga dizeli barabarani, au misumari n.k.  Watu wakiumia au hata kufa, hawajali ili mradi wamepata kitu cha kuiba pale.  

Hata manesi wengine wa barabara nawashangaa.  Juzi nilipokuwa kwenye gari na Mama Bosi, kulikuwa na hali mbaya kwenye njia panda fulani, ambayo ilisababisha madereva wapate wazimu kama kawaida yao.  Na nesi yule alikuwa amesimama pembeni anaangalia tu, wala hajali hadi ajali.  Na kweli ajali ilipotokea palepale aliamka haraka sana na kukimbilia ajali na kuanza kupima na kuwapeleka madereva nyuma ya gari kwa ajili ya ‘mazungumzo’

Sasa kuna tofauti gani kati ya wezi hawa na magazeti hayo ya uzushi?   Yaani, wanajidai kulaani kabisa maisha mabaya ya mastaa, au hata wa wale madada ambao wanatafuta kujikimu lakini wakati huohuo wanawaweka kwenye ukurasa wa mbele wa magazeti yao ili wafaidi uovu huohuo wanaojidai kuulaani.  Inayumkinika kweli?  Na wakiona ajali haitokei, basi wanamwaga dizeli kwa kutangaza bifu kati ya huyu au yule, na kuzusha maneno aliyoyasema fulani kuhusu mwingine, au kumchokoza mtu asiyejiandaa na maswali ya uzushi hadi anaropoka kisha wanatoa kama habari.    Kweli wahandisi, tena wahandisi wasio na cheti, ndiyo maana madaraja wanayoyajenga yanabomoka.

Haya na tumchukue huyu dada mdogo ambaye sasa wanamlaani kama vile amefisadi mabilioni na kusababisha ufukara na hata vifo vya maelfu ya watu kutokana na ufisadi wao.  Nani walimjenga, tena tangu akiwa mdogo sana?  Nakumbuka tulipokuwa darasa la saba tulifundishwa kuhusu haki za watoto.  Mtoto ana haki ya kulindwa, ana haki ya ufaragha, ana haki ya kutoshawishiwa n.k. Sasa wakati yeye bado ni mtoto wao wanamkuuuuuuuuza hadi kumpoteza.   Na si yeye tu.  Wamewafanyia wangapi?  Lakini yote unafiki tu.  Hasa wanachotaka ni yeye kuharibika ili waweze kumlaani kama wale Wafarisayo katika Biblia walivyokuwa wanajifanya wema kumbe ufisadi mtupu.

Moyo waniuma mpenzi, waniuma.  Sijui yaliyotokea huko, na upande wetu sisi sote, hakuna anayejua yaliyotokea.  Tunadaka hapa, tunadaka pale na kisha tunazushia kesi hadi hukumu.   Labda ana hatia, labda hana, polisi ndio wanaofanya upelelezi.  Lakini najiuliza, hata kama inathibitishwa kwamba huyu hakuhusika na kifo cha mwenzie ataweza kufanya kazi kweli tena?  Ataweza kufuata ndoto yake ya kuwa maarufu katika tasnia ya sanaa?  Watu wameshamhukumu na watamnyanyapaa hadi basi.  

Hata MB alitoa wazo la maana pia alipokuwa anaongea na mwanaye aliyejaa hasira sana kuhusu uzushi.

‘Ni kweli mwanangu.  Tatizo pia ni kwamba hakuna anayewasaidia hawa wote, wanaume na wanawake jinsi ya kukabili umaarufu.  Jana ulikuwa mwanafunzi tu, au jamaa wa mitaani, leo ni staa kila mtu anakupapatikia na kukuuliza maswali, wengine wanakushawishi hiki au kile, lakini umeandaliwa?  Nasikia kuna kitu hiki kinaitwa stadi za maisha.  Kwa nini pasiwe na kozi maalum kwa wote hao wanaopata umaarufu kuwawezesha kuishi vema na umaarufu wao.  Naamini ingesaidia.’

BB alimwangalia mama yake kwa mshtuko.

‘Lo mama, hapa umetoa hoja ya maana sana.  Lakini hawa mastaa watakubali kupitia kozi kama hii?’

‘Mbona vyama vya wasanii vipo.  Vinaweza kushinikiza.  Naamini kabisa kwamba nusu ya vibweka vya mastaa isingekuwepo wangepata nafasi ya kutafakari vizuri kuhusu mambo hayo.’

BB alicheka kwa uchungu sana.

‘Na ikiwa hivyo, magazeti ya uzushi yataandika nini?  Kuuzwa kwao kunategemea vibweka vya mastaa ndiyo maana wanavichochea kabisa.’

‘Sawa kabisa mwanangu.  Ndiyo maana hata sehemu ya kozi hii ya stadi za maisha ingekuwa kujua jinsi ya kukabiliana na hawa wahandisi wa habari kama unavyowaita.’

‘Sasa mama, kwa nini usimwambia baba kuhusu hilo maana vibweka hivi ni sehemu ya mikiki na makeke.

MB alitabasamu kwa uchungu. 

‘Kwa bahati mbaya mwanangu, baba yako haoni mikiki yoyote tena kwa wakati huo zaidi ya mikiki inayotishia uhai wake kisiasa.  Hatasikia.’

BB akakunja uso.

‘Basi nitamwambia mwenyewe.  Potelea mbali akikasirika.  Kwa nini vijana wanaachwa kupambana na maisha bila kupigwa tafu kwa namna fulani.    Ndiyo wanapata pesa lakini hata hizi pesa zinapotea hovyohovyo.’

Unasikia mpenzi.  Hata mimi siwaelewi hao.  Wanachangia wenyewe kuwavuruga watu, tena watu wadogo sana kisha wanawalaani kwa kuvurugika.    Bado nalia, nalia kweli.

Akupendaye daima
Hidaya

Kuna vitu sita anavyovichukia Bwana; Naam, viko saba vilivyo chukizo kwake:

Macho ya kiburi.

Ulimi wa uongo.

Mikono imwagayo damu isiyo na hatia.

Moyo uwazao mawazo mabaya.

Miguu iliyo myepesi kukimbilia maovu.

Shahidi wa uongo asemaye uongo.

Naye apandaye mbegu za fitina kati ya ndugu.


~ Mithali 6:16-19 (ni nukuu kutoka katika kile kitabu kiitwacho Biblia Takatifu)